Books - Non-fiction

A Study on the Relationships Between Some Linear Type Traits and Mastitis in Brown-Swiss Cows

Description
This study was conducted to determine the relationships between some linear type traits and mastitis in Brown-SwISS at a dairy larm in Malatya. Fifty four Brown-Swiss cows at the age of 2 to 8 were included in the study. In the study. front teat
Published
of 7
All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
Related Documents
Share
Transcript
  Vel. un . Derg. (2000). 16, 2 : 111·117 isvi<;:RE ESMERi iNEKLERDE BAZI LiNEAR Tip QZELLiKLERi iLE MASTiTis ARASINDAKi iLi$KiLER OZERiNE BiR <;:ALI$MA Ibrahim $eker' @ Ali r Metin Bayraktar' Selim Kul1 Erdal Kaygusuzoglu2 A Study on the Relationships Between Some Linear Type Traits and Mastitis in Brown-Swiss Cows Summary: This study was conducted to determine the relationships between some linear type traits and mastitis in Brown-SwISS at a dairy larm in Malatya. Fifty four Brown-Swiss cows at the age of 2 to 8 were included in the study. In the study. front teat placement. Iront teat lenght, Iront udder attachment, udder depth, rear udder attachment. suspensory ligament and rear legs (side view) were considered as linear type traits. Furthermore, an overall milking fe· atures were evaluated as the final score. The results show that incidence of maslitis was increased in Brown·Swiss With high udder depth. The rest of the udder traits were not significant factors in relation to mastitis incidence. Ad ditionally, the parameters such as rear legs and final score did not significan tl y influence the mastitis incidence. A higher Incidence of mastitis was noticed in animal with high score of front teat length but the difference between groups was not statistically significant. In conclusion, it might be stated that in selection and breeding of dairy cows, udder depth can be taken into consideration. Key words: Mastitis. linear type traits, Brown Swiss 6zet : Bu \ Malatya'daki bir sut slgm ゥ bufunan Isvi<;:re Esmeri ineklerde bazi linear tip ozellikle ri ile mastitis arasmdaki ililikUeri tespit etmek amaclyla yaplldl. yaillimanin materyalini, ya ilafl 2-8 araslnda degilien toplam 54 ba$ Isvi<;:re Esmeri inek olu$turdu. Bu ara$tlrmada. linear tip ozellikleri olarak 6n meme ba$1 yerle$imi, on meme ba$1 uzunlugu, on meme baglantlsl. meme derinligi, arka meme baglantlsl, suspansor ligament ve arka bacaklar (yandan gorunum) gibi ozellikler ile loplam puan degerlendirildi. Sonu<;: olarak, meme derinligi fazla olan Isvi<;:re Es meri ineklerde mastitis oranlnm daha yuksek oldugu belirlendi. Ancak mastitisin gorulme oranlan itibanyla diger meme ozelliklenne ait puanlar ile arka bacaklann yandan gorunOmu ve toplam puan baklmlndan GMT pozitif ve negatif gruplar arasmda istatistiki anlamda onemli duzeyde bir farkllllk tespit edilemedi. Bu ara$tlrmada. sOt S191f1 i$letmeleri i<;:in mastitislen korunmada, linear lip ozelliklerinin. maslitis gOrOlme oranlan baklmmdan gruplar araslndaki farkllilkian onemh bulunmamllillr. Meme derinli gi baklmmdan gruplar araslOdaki farkllhk istatistiki an lam da bnemli bulunmulilur (p<0.05). Bu durumun. ozellikle yeli$lirme ve damlzhk ama<;:h ineklerin seyimi Slraslnda dikkate almmaslnm yararll ola· cagl kanlsma vanlml$tlr. Anahtar kelimeler: Mastitis. linear tip ozellikl eri, isvi<;:re Esmeri g SOt slglrl ケ en cne m li problemlerinden bid olan mastitis; meme dokusunu olu$turan yapllann ve bu yapllan saran bag do kunun yanglsma verilen addlr. Mastitis eliyolojisi, patogenezisi. te$his ve tedav isi aylsmdan komp leks bir hastallktlr (Schalm ve ark • 1971, Deveei ve ark., 1994). TOrkiye'de. 6zellikle son Yillarda, sOt verimi yOksek kOltOr I rk l slglr yeti$tiriciliginin artmasma bagll olarak mastitisin i nsidensi de artmaktadl r. SOl inegi ケ yapllan i$letmelerde sOrO dlo?l blrakllan inekle rin aYlklanma nedenlerinin %15'ini mastitisin ッ ilade edilmektedi r (Alpan, 1992). Genellikle enleksiy6z nedenlere bagh olarak or taya ylkan mastilise, Irk, yao?, mevsim ve baklm . besleme gibi hawlaYlcl laktcrler de predizposizyon sagl amaktadlr (Sehalm ve ark., 1971, BOyOkpamUkyu. 1980 , IzgOr, 1984, D eveci ve ark • 1994) . Inek memesinin normal anatomik yapisl en leksiyon elkenlerinin meme iyine ァ en gellemektedir. Ozellikle meme 「 slinkleri bu ko nuda 6 nem li rol oynamaktadlr. Ancak ineklerdek i bu anatomik yapl, ケ ve laktasyon saylSlnm iler lemesine bagh ola r ak etkinligini yiti rmektedir (Ala yam ve ark., 1 983, IzgOr, 1984). g t : 27.01.2000. @: piksckcr@holmail.com I. Fir;u Univcrsitcsi. Vetcriner FakOltcsi. Zoolckni Anabilim Dah. ELAZIG. 1. Firat UUlVCfSilcsi Vctcrincr Faktihcsi. Dogum vc Jinckoloji Anabilim Dah. ELAZIG.  SEKER. RI$VANU. BAYRAKTAR. KUL KA YGUSUzoGLU Dunyada 6zenikle son Yillarda, ineklerde linear tip 6zellikleri ile mastitis araslndaki ゥ inceleyen 、 ケ ケ olup elde edilen sanuylar カ ャ イ Ineklerde meme 「 ケ inegin veriminin uzun surmesi ve meme saghgl iyin temel bir konformasyon ozelligi olarak kabul ・ (Hamoen, 1995a ). White ve Vinson (1975) yaptlklan 。 o rta lama CMT degeri ile on meme 「ケ 6nemli de recede ゥ oldugunu 「 Thomas va ark. (1984) h 6n meme 「 ケ ゥ ュ puanlnl 74.4 (5O-99'luk puanlama sistemi) olarak 「 va bu degerin de mastitis ile yOk se k oranda ゥ oldugunu 「 N Monardes ve ark. (1990) ise Kanada h laynlannda 6n meme 「ケ tyin 27 .15'lik ( 1- 50'lik puanlama sistemi) bir deger 「 ve bu deQerin de somalik hucre saYlsl (somatic cell count; sec) ile ゥ 、 duzeyde olduQunu ile ri ウ イ . d ゥ ォ。 Irklara gore on mema 「ケ iQr n veri len ortalama puanlar; IsviQre Esmerlerinde 22.95 ve 23 .04 olarak 「 ャ セ (Norman ve ark., 19 88, 1996). YapLlan 。 ャ ャ (Magid, 1983, AIaQam ve ·ark ., 1983, Binde ve Bakke. 1984, Roy va ark ., 19OO ) meme 「 uzunlugu arttlkQa mastitis insidensinin de artl$ goslerdigi tespit ・ N Bunun sebebi olarak da meme 「 uzunlugunun artmasl ila sa glmln コ   memelerin yere daha yakln olmasl ve uzun meme ba$lannln travmalara daha lazla maruz kaimaSI g6sterilmektedir. Meme 「 klsa olan ineklerde garek elle veya gerekse makinah saQlmln daha zor oldugu ve bu nedenle s utOn tam olarak memelerden bo セ ャ bu durumun da hayvanlarda mastitis r is kini anlrdlgl bildirilmektedir ( BuyDkpamukQu, 1980). Van Drop ve ark. (1998) h yaptlklan 。 mastitis ile on meme 「 uzun lugu araslndaki ゥ ara§tml1l$lar, fenolipik baklmdan dU$uk duzeyde, fakat genetik bakrmdan ッ duzeyde bir ゥ ャ ゥ tespit ・ ゥ セ ゥ イ N Rogers ve ark. (1995) ozellikle 2. laktasyonda 6n meme ba$1 uzunlugu セ verilen 、 puamn, dU$Ok somatik hOcre saylsl (somatic eell count; scc) ile ili$kili olduQunu bildirmi$lerdir. Ruban ve ark. (1993) Rusya Siyah Alaeala" uzerinde yaptlklan 。 mastitis in- 112 sidensinin meme 「 uzunluQu ile 、 dOzeyd e i1i$kili oldugunu tespi ・ ineklerde karin duvarl ve On meme araslndaki aQI, On meme baglantlsl iyin bir OIQu olarak kabul edilmektedir. Bir inekte On meme baglantlslOlO gOQIO olmasl ve vUcutla dOz blr セ baOlanl1 yapmasl gerektigi, yok gev§ek ba{Jlantlh memelerin ine{Jin sOrO hayal,"," klsahQlOa , yak slkl baglant lh memelerin ise, inegin sOt veriminin azalmaslna neden oldu{Ju bildirilmi§tir (Hamoen, 1995a). d 。 (Allaire ve Henders on. ·1967, Thomas ve ark., 1984, Monardes v ark., 1990, Rogers, 1991 , Rogers ve ark., 1995, Van Drop ve ark ., 1998) h on meme baglantlsl ile mastit is araslndaki m$kinin dU$Ok dO zeyde oldugu 「 N Ineklerde meme tabam Ue yer aras,"daki m e safe olarak Uade edilen meme derinliQi. Qok onemli bir meme 6zelli{Jidir. Memelerin yere yak," 01- masln,", daha fazla travmalara v yaralanmatara maruz kalmaslOa sebep olarak mastitisin g Orulme oramm artllrdlgl Qe§ illi 。 larallOdan dile ge· エ ゥ セ (BuyOlpamukQu, 1980. Mag id . 1983. IzgOr. 1984. Thomas ve ark., 1984. Narinder ve ark., 1987, SJettbakk ve ark ., 1990, 1995, Rogars. 1991 . Trimberger ve ark ., 1992. Devee; ve ark ., 1994. Ha moen, 1995a). Allaire ve Henderson (1967) yapllklan bir ara$llrmada, Hol$taynlarda mastitis insidensi ile . meme derinligi araslnda bir ili$kinin ッ bil 、 Rogers ve ark. (1995) yaphklan bir 。 da meme derinU{Ji iQin verilen dO$Ok puanlann, dO$Ok somatik hOcre saYlsl (s omatic cell count; sec) ile ゥ oldu{Junu tespi ・ ゥ ・ N Thomas ve ark. (1984) Hol§tayn la rda meme 、 ile mastitis araslndaki ェャ ゥ セ 、 オォ duzeyde oldu{Junu tespit ・ Benzer $ekilde meme derinligi He mastitis araslnda herhangi bir ゥ ャ ゥ ᆳ kisinin buJunmadlglnl bildiren 。 da vardlf (Van Drop, 1998). ineklerde, arka memelerin vOcutla 「 ゥ nokladan vulvaya kadar olan mesale. arka meme ba{Jlantlsl olarak ilade ・ YOksek meme baglantlsl, yOksek sOt verimine imkan sagiamasl ve sOt iyin daha fazla depolama kapasitesinin bir gos. lergesi olmasl aQlslOdan One mli olarak de ァ (Hamoen, 1995a). Arka meme baglantlsl lIe mastit is araslOdaki ゥ inceleyen bazi 。 bu ゥ istatistiki manada onemsiz olarak tespi ・  ゥ  ゥ セ Jo :.sUle ri ineklerde il liZ I Linear Tip Ozellikleri. .. (Thomas ve ark 1984. Monardes ve ark., 1990). ineklerde, memenin desteklenmesinde 「 Ilea sorumluluOun suspansor ligamente ait olduQu ifade ・ Memeye gerekli destek verildiQi takdirde memenin daha lazla fonksiyonel ve ineOin suru hayallnln uzamaslna yardlmcl olacaQI bU 、 (Hamoen. 1995a). BaZI 。 yapllklan 。  j near tip Ozelliklerinden suspansor ligament ile mastitis oram araslndaki ゥ istatistiki anlamda Onemslz lespil ・ (Thomas va ark . 1984, Monardes ve ark., 1990). Ineklerdeki linear meme ve meme 「 ozellikleri yanlnda linear tip Ozellik olarak arka baeaklar (yandan gorOnum) ve toplam puanm mastitis insidensl ile i de 、 .yall$malarda ele alln ュ (Thomas ve ark., 1984, Monardes ve ark. 1990, Rogers ve ark. 1991) Sir inekle ayak ve baeaklann gu.ylu, dayanlkll blr gorunumde olabilmesi i.yin dizin arka ba eClklarm orlaslnda buiunmasl gerekliQi ve duz baeaklar He orak $ekilli baeaklann daha az eazip 01- duklan bildirilmi$lir. Orak $ekilli baeaklarm ineklerin sOrO hayatl Ozerine olumsuz bir elk; yap- 1101 saplanml$, baeaklarm 、 itibanyla ineOin arka memeleri Ozerine mOmkOn olduQunca az ba ウ yapmaSlnln islenen bir Ozellik ol duQu ifade edilmi$lir (Hamoen, 1995b). Thomas ve ark. (1984) h arka baeaklar l.yin ortalama linear puanl 36.0 (1-50'lik puanlama sistemi) olarak lesplt elmi$ler va mastitis insidensi lie arka bacaklann linear puanl araslOda islallSiliki anlamda bir ili$ki olmadlQIOI bil 、 Rogers ve ark. (1991) Hol$taynlarda yapllklan セ 1. laktasyondaki ineklerdeki somalik hucre saYlsl (somatic cell count; sec) ile arka bacaklann linear puanl arasll'\da dO$Ok bir ゥ 01- dagunu, 3. laktasyondaki ineklerde ise herhangi blr ゥ olmadlglnl ifade ・ Norman ve arK (1988 ve 1996) taraflOdan ya pllan iki ayn ara$tmnada loplam puana ait ortalama deOerier isvicre Esmerlerinde 83.3 ve 83.4 olarak 「 (Norman ve ark., 1988, 1996). . Monardes ve ark. (1990) h ッ エ yapIlkian セ loplam puanl ortaJama 72.0 ol a rak 「 va bunun da somatik hOcre saylsl (somatic cell eount;sec) Ue ili$kisinin dO$uk duzeyde oldugunu lespil elmi$lerdlr. TOrkiye 'de gunOmOze kadar ineklerin meme ve meme ba$1 ozellikleri ile mastitis araslOdaki ゥ kileri incelemek amaelyla yapllml$ セ sa· YISI ッ azdlf. Halla linear tip ozellikleri ile mastitis arasmdaki ili$kileri ortaya koymaya セ herhangi bir ara$tlrmaya henuz イ Bu ara$tlnnanln amaCI, Malatya'daki bir sOt slOm i$ letmesinde bulunan ve bOlgeye gerek kombine verim yOnu ve gerekse oolge $artlanna adaptasyonu nedeniyle yeti$liriciler laraflndan lereih edj-· len Isvicre Esmeri ineklerda linear lip ozellikleri ve toplam puan ite mastitis araslndaki ゥ lespit etmeklir. Materyal ve Metot Bu ara$lIrmamn hayvan maleryalini Ma· lalya'da bulunan bir sOl slQm i;;lelmesindeki toplam 54 ba$ isviCre Esmeri inek ッ Ineklerin barmdlnlmalan yan 。 ahlr セ ger セ Her inek, toplam puan ve linear lip ozellikleri ゥ Amerika Birle$ik Devletleri isvi.yre Esmeri Yeti$tiricileri BirliQi 'nin lavsiye eWOi puanlama standartlan (Anonim, 1995) kullanllarak va aynl za manda loplam puan ゥ diOer puanlama yOnlemlerinden de yararlanllarak (Alpan, 1992) 。 gibi puanlandl. Toplam puan: Toplam puanm de-· Qerlendirilmesi 100 puaollk sislem kullanllarak ya- plldl. Toplam puanl ッ alt ozellikler ; 1 -Beden (yapl) (15 puan), 2 - s karakleri (20 puan), 3 -Vueut kapasilesi (10 puan), 4 -Ayak ve baeaklar (15 puan), 5 -Meme sistemi (40 puan) dir. Linear H lip ozellikleri: Linear pu anlama, biyolojik bir ekstremden bir 、 saYisal puanlar kullanarak ozellikleri de Qer1endirmektir. Bu linear puanlama ideal ile ォ ャ ャ ャ yapllan bir o zel1 iQi t ammJama yerine 0 OzelliQ;n derecesinin ッ yapllmaslOl ウ lamaklad r. Linearize edilmi$ bir sistem, ekonomik ve fonksiyonel Oneme ait tum Ozellikler ゥ 1) i romek セ uygulanabilmeldedi r. Hatla yGksek · duzeyde guvenilir1iQi saQlamak ゥ saylsaJ arallk yOntemi kullamlmaktadlr (Trimberger ve ark, 1992). 113 Su 。 イ セ kullamlan linear tip OzeUik leri; 1 - 6n meme ba$1 yer1e$im i (arkadan g6- rOnOm): Geyrek meme loblan Ozerinde On meme ba $lanOin yerle$imini ifade eder. 0n meme ba$ lanmn birbir1erine olan uzakhklan dikkale ahmr.  SEKER. RISVANLI. SA YRAKTAR. KUL. KA YGUSUzOOLU - , I I セ Z v I セ セ  i , .( ) 5 - 45 5 : 6n meme 「 labam 。 geni$, 15 : yanlara dogru yer1e$im Ilimll, 25 : az セ 、 dogru, 35 Z az セ セ do{Jru, 45 : Meme b8 ilafllabam 8 ilrl yakm 5 : kiSS , 15: lhmll kiSS, 25 : Orta uzun, 35 : IlImh uzun, 45 : uzun \ 5 5; a ァ   zayll, bozuk , 15 : <;Ok ァ zayrl, 25 : Kuvvetli baglanllll, 35 : yok kuwetli bagiantlll, 45: セ slkl, dCtz ve kuwetli baglantrlr 5 25 45 5 : derin ve Art. larsiden 。   15 : Art. tarsi ile aym hizada , 25 : Art. tars ide n az yukarrda. 35 : Art. larsiden yukarrda, 45 : sig ve yOksek meme 2 -On meme 「 uzunlugu: On merne 「 ucu ile meme 「  abantsrasmdaki mesafe olarak dikkate allmr ve meme 「 bliyGklGgG de· gerlendirilir. 3 - 6n meme baglantlsl: 8u Ozellik, kann duo va nna on memenin baglan 1 Slklllgl va kuwetliligi He degerlendirilir. 4 -Meme derinligi : 8u Ozallik, meme la· banlyta yer arasmdaki mesafenin OI9GsGdG r. Meme labanrnln Art. tarsi hatllndaki konumuna 114 gOre puanlama yaplhr. 5 -Arka meme bagiantrsl : Sekretorik meme dokusunun en ust noktaslndan 619ulur. Art. tarsinin ve Tuber ischUlerin orta noktaslyla ゥ de· gerlendiritir. 6 -Suspansor ligament: Marnenin ya· nklanmaslnm bir 0 190s0dOr . Ozenikle arkadan ba· klldlglnda sag ve sol mema loblannl birbirinden aYI· ran median suspansor ligamentin va rhQI va kuwellitigi degerlendiritir.  ゥ F  s meri ineklerde Haxi Linear Tip Oullik leri ... r II ' (\,... ( II( lJ WJ P . \ セ . I \ \ I セ   5: セ 15 : d 25: o derecede 、 S セ セ y 45; A$1rI yOksek I セ ') II \ t \ I Jf 「 b tv I Ji 5 25 45 5: Yanklanma yok ve bozuk destek, 15 : <;Ok az yanklanma, 25 : Belirgin yanklanma ve bOlOmlenme, 35: Derin ya· nklanma, 45 : yanklanma \ .. セ I" C----- I. r " \ I  . '· ( n ア セ , lcl, " \ \1 ' 5 3 セ 5 :, セ duz 、   15 : Art. tarsi hizasmda hemen hemen duz 、 25 ; Art. larsi hizasmda Onemsiz dOz 、 35 : Art. larsi hizasmda orta derecede dGz 、 45 : a orak セ H Art. larsi 7 - Arka bacaklar (yandan gorOnOm): Arka ba· caklann yandan gorOnOmO itibanyla 、 de· セ Yukanda ifade edilen yOntemlere gOre 6zel· liklerin 'puanlama ゥ yaplldlktan soma, her ine· セ d6rt meme Iobundan ayn ayn aiinan sOt 6r· nek1erine Califomia Mastitis Testi (CMT) (Deveei ve ark. 1994, Schalm ve ark., 1971) uygulandl ve sonu9 1ar mastitis yOnOnden degerlendiril di. a sOresince yapllan puanlamalardan sonra elde edi1en verilerin degerlendirilmesinde Ii· near tip Ozellikleri ve toplam puana ait CMT pozilil ve negatil gruplar arasindaki arkllllk1ann tespiti ;9in iki ortalama araslndaki larkin onemlilik tesli (Stu dent -I) kullanlldl H va ark., 1983). ulgular . CMT poziti va negalil ineklerde bazi linear tip OzelJikler; ite ilgiti ortalama degerler ve gruplar ara· 115 Slndaki ォ イ 。 tabloda ve· Tablo 1 in incelenmesinden, linear tip Ozel· liklerinden mama derinligi baklmu'ldan CMT pozitif va CMT nagatil inekle rde verilen ortalama puanlar 26.97 ± 1 .03 ve 30.94 ± 1 .29 olarak 「 ve bu puan farklntn istatistiki manada 6nemli (p<O.05) oldugu tespit ・ Buna gOre CMT pozitif inek· lerde memenin yare daha yakm oldugu 「 N Linear tip ozeUiklerinden On meme 「 uzun· lugu, On meme 「 ケ On meme baglantlsl, arka merne baglantlsl ve suspansor ligament ve arka bacaklara (yandan gOrunOm) ait ortalama de· gerler CMT pozitif ineklerde 22.74 ite 39.07 araslnda ve negatif inekle rd e ise 22.72 ile 37.52 ara· slnda tespit ・ エ ゥ CMT pozitil ve negatif gruplar arastndaki ォ ise bu ozellikler i9in istatistiki anlamda onemli bir farkllllk sap· エ
Search
Similar documents
View more...
Tags
Related Search
We Need Your Support
Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

Thanks to everyone for your continued support.

No, Thanks